Afrika yagmur ormanlarini kaybediyor..

Kaynak: www.dw-world.de
Afrika’daki yagmur ormanlari yok olma tehlikesiyle karsi karsiya. Son yillarda Afrika’da dogal yasamin kaynagi sayilan bu ormanlar ya çiftçiler tarafindan yakiliyor ya da agaçlar kesilerek yok ediliyor.

Afrika’daki yagmur ormanlari yok olma tehlikesiyle karsi karsiya. Son yillarda Afrika’da dogal yasamin kaynagi sayilan bu ormanlar ya çiftçiler tarafindan yakiliyor ya da agaçlar kesilerek yok ediliyor. Ormanlarin yok edilmesi ise iklim degisimine neden oluyor…

Afrika’daki yagmur ormanlari, Kamerun’dan Kongo’ya, Gine’den Gabun’a kadar genis bir alana uzaniyor. Bu ormanlar, Güney Amerika’daki Amazon ormanlarinin ardindan dünyanin en eski ikinci tropikal ormanlari. Uzmanlar, yeryüzündeki hayvanlarin yüzde 40’la yüzde 60 arasindaki bir bölümünün bu yagmur ormanlarinda yasadigina dikkat çekiyor.

Son yillarda özellikle Afrika’daki ormanlarin yakilarak yok edilmesi ya da agaçlarin kesilmesi yüzünden çok sayida canli yok olma tehlikesiyle karsi karsiya. Çevre örgütü Greenpeace son 30 yilda Afrika kitasinin ormanlik alaninin üçte ikisini yitirdigine dikkat çekiyor.

Iklim üzerindeki etkisi

Afrika’nin batisinda ve kitanin iç bölgelerinde hala sik ormanlarin bulundugu alanlara rastlamak mümkün, ancak kitadaki gelismelere bakildiginda durum kötüye gidiyor. Çok sayida odunculuk sirketi, ormanlardaki agaçlari kesip satiyor. Bazi çiftçilerse ormanlari yakarak tarlaya çeviriyor. Ancak tarlaya dönüstürülen alanlar da yanlis islendigi için çöle dönüsüyor.

Peki bu degisikliklerin iklim üzerindeki etkisi ne? Almanya’nin Bonn kentindeki iklim arastirmacilari, ormanlarin yok olusunun iklime ve diger canlilarin yasamina nasil yansidigini arastiriyor. Bir bilgisayar programina, Afrika’nin çesitli bölgelerinden elde edilen veriler yükleniyor. Ardindan çevre ve bitki örtüsüne iliskin sayilar ekleniyor ve böylece Afrika’da iklimin nasil etkilendigi ölçülmeye çalisiliyor.

Bu konuda yaptiklari çalismalar hakkinda bilgi veren Bonn Üniversitesi Cografya Bölümü’nden Heiko Paeth, öncelikle Afrika kitasinda yasanan degisikliklerle ilgili bilgileri bilgisayara yüklediklerini belirterek “Buna çevreye zarar veren sera gazi salinimini da ekledik. Ardindan ilginç bir sonuçla karsi karsiya kaldik. Normalde sera gazlari iklimi yagisli hale getirirken, bizim elde ettigimiz karisimda yagis miktari azdi“ diye konustu.

Yagislar azaliyor

Uzmanlarin tahminleri dogru çikarsa, Afrika kitasi, önümüzdeki 20 yil zarfinda su anda oldugundan daha az yagis alacak. Ormanlar ve yesillik alanlarin bu hizla yok olmasiyla ise kuraklik yasanan bölgelerdeki su sikintisi daha da artacak. Yesil alanlara düsen yagmur sulari bitkilerce toplaniyor ve buharlasmayla  yükseliyor ve bu da yeni yagislara neden olarak devir daimi sagliyor. Bitki miktarinin azalmasi bu etkiyi ortadan kaldirdigi için çöllesmeleri beraberinde getiriyor.

Afrika kitasindaki yagislarin büyük bir kismi, rüzgar ve firtina sayesinde gerçeklesiyor. Bunun için topragin nemli olmasi sart. Sahra Çölü gibi bölgelerde ise nem olmadigi için sicaklik ne kadar artarsa artsin rüzgar meydana gelmiyor, böylece yagis da düsmüyor. Bu durum, Afrika’da son yillarda yasanan degisikliklerin bir seytan çikmazina dönüsmesine neden oluyor.

Felaket senaryolari

Bonn Üniversitesi Cografya Bölümü’nden Heiko Paeth, Afrika kitasinda yasanacak iklim degisikliginin birçok ülke için felaket anlamina gelecegini belirtiyor. Paeth, Bati’da sera gazi saliminin kontrolüyle iklim degisikliginin dizginlenmeye çalisildigini, sera gazlarinin yogun olmadigi Afrika’daysa çevre korumasi için dogal koruma alanlari olusturulmasi gerektigini söylüyor.

 Katja Nellisse